INTERNATIONALE UITWISSELING

De kracht zit in de aanpak. Op deze mat van ongeveer tien vierkante meter, ligt het systeem letterlijk aan je voeten. Met casussen als uitgangspunt, bewegen deelnemers door de verschillende stappen van het jeugdhulpsysteem. Ze volgen de routes die een kind kan doorlopen en zien onderweg wat keuzes, verwijzingen en samenwerking in de praktijk betekenen.

Bas Rodijk, projectleider bij Kinderperspectief,  vertelt: “Door letterlijk de mat op te gaan ervaren professionals hoeveel partijen soms betrokken zijn bij één casus. Dat inzicht helpt hen om beter samen te werken en elkaars keuzes te begrijpen.”

Het werkt. Tijdens uitwisselingen ontstaan levendige gesprekken over rollen, verantwoordelijkheden en verschillen tussen landen. Wat eerst abstract bleef, wordt tastbaar.“ Ik snap het Nederlandse jeugdhulpsysteem nu echt,” klinkt het na afloop.

SAMENWERKING MET HOGESCHOOL WINDESHEIM

Wat begon als hulpmiddel voor internationale kennisuitwisseling, blijkt ook in andere contexten waardevol. De spelmat wordt inmiddels, samen met het Lectoraat Jeugd van Hogeschool Windesheim Zwolle, waar Rodijk ook werkzaam is als onderzoeker, verkend en doorontwikkeld als leerinstrument binnen het onderwijs.

Daar valt hij op zijn plek. Binnen de opleiding Pedagogiek, waar voortdurend wordt gezocht naar manieren om theorie en praktijk dichter bij elkaar te brengen, biedt de mat precies dat. Studenten werken hands-on met casussen en ervaren waar kinderen, jongeren en gezinnen in het systeem tegenaan lopen. Theorie krijgt ineens gewicht.

Rodijk: “Binnen het onderwijs krijgen studenten vaak losse onderdelen aangeboden. De mat laat juist de samenhang zien. Studenten leren niet alleen hoe het systeem in elkaar zit, maar ervaren ook wat keuzes betekenen in de praktijk.”

Juist dat bredere perspectief, het zien van samenhang in plaats van losse onderdelen, blijkt van waarde. Waar studenten zich vaak verdiepen in één deelgebied, laat de mat zien hoe alles met elkaar verbonden is en hoe gezinnen zich daadwerkelijk door het systeem bewegen.

Els Evenboer van het lectoraat Jeugd ziet daar nog een extra kracht in:
“Wij zijn continu bezig om kennis uit onderzoek goed in het onderwijs te verankeren, zodat toekomstige professionals werken met actuele inzichten. De spelmat is een actieve werkvorm waarin die kennis samenkomt met systeeminzicht en praktijkervaring. Dat maakt het een sterke combinatie om studenten te laten leren én reflecteren op wat het betekent voor kinderen, jongeren en hun ouders.”

In pilots binnen het hoger onderwijs werd duidelijk hoe krachtig deze visuele en ervaringsgerichte benadering is. Studenten geven aan dat zij voor het eerst echt overzicht krijgen van de mogelijke routes binnen de jeugdhulp. Tegelijk blijkt de mat niet alleen waardevol voor studenten, maar ook voor professionals: als middel om met elkaar het gesprek te voeren over samenwerking, keuzes en hoe het systeem in de praktijk functioneert.

De komende periode wordt onderzocht hoe de spelmat, vanuit het onderzoeksnetwerk IncluZie, breder ingezet kan worden binnen meerdere hogescholen en later ook in andere leer- en ontwikkelomgevingen, zoals het mbo en trainingen voor professionals en beleidsmakers.

Wat begon als een praktische oplossing voor een terugkerende vraag, groeit zo uit tot een veelzijdig instrument voor kennisdeling, reflectie en dialoog.
Niet alleen om uit te leggen hoe het systeem werkt, maar om te laten voelen wat het betekent..